Pectus Excavatum
Pectus Excavatum (Kunduracı Göğsü) Nedir? Belirtileri, Haller İndeksi, Vakum Çanı, Nuss ve Ravitch Ameliyatları Hakkında Ayrıntılı Bilgi.

Pectus Excavatum (Kunduracı Göğsü)
Pectus excavatum, göğüs kemiğinin ve ön göğüs duvarının içe doğru çökük görünmesiyle karakterize gelişimsel bir göğüs duvarı deformitesidir. Türkçede “kunduracı göğsü”, “çökük göğüs” veya “huni göğüs” olarak da adlandırılır.
Çöküklük yalnızca göğüs kemiğinin alt bölümünde sınırlı kalabileceği gibi göğüs kafesinin daha geniş bir bölümünü de etkileyebilir.
Bazı kişilerde deformite simetriktir. Bazı kişilerde ise sternum olarak adlandırılan göğüs kemiği dönmüş olabilir ve çöküklük sağ veya sol tarafta daha belirgin görülebilir.
Pectus excavatum doğumdan itibaren mevcut olabilir. Bununla birlikte çocukluk döneminde hafif olan bir deformite, özellikle ergenlik dönemindeki hızlı büyüme sırasında daha görünür hâle gelebilir.
Hafif vakalar yalnızca göğüs görünümünde farklılığa neden olabilir. Daha belirgin deformitelerde ise sternumun geriye doğru yer değiştirmesi göğüs boşluğundaki anatomik alanı azaltabilir ve bazı kişilerde özellikle egzersiz sırasında kalp ve solunum sistemi üzerinde işlevsel etkiler oluşturabilir.
Olası yakınmalar arasında:
- Egzersiz sırasında nefes darlığı
- Çabuk yorulma
- Egzersiz kapasitesinde azalma
- Çarpıntı
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi
- Duruş değişiklikleri
- Beden algısıyla ilişkili psikososyal etkilenme
- Deformitenin derinliği ve genişliği
- Simetri
- Sternum rotasyonu
- Zaman içindeki ilerleme
- Kalp ve akciğerler üzerindeki anatomik etkiler
- Fiziksel belirtiler
- Egzersiz kapasitesi
- Duruş
- Yaş ve büyüme durumu
- Beden algısı ve psikososyal etkilenme
Pectus Excavatum Nedir?
Normal göğüs kafesinde sternum göğsün ön orta bölümünde yer alır. Kaburgalar kıkırdak yapılar aracılığıyla sternuma bağlanır.
Pectus excavatumda sternum ve ona komşu kaburga kıkırdakları içe doğru yer değiştirmiş görünür.
Deformite:
- Sternumun alt bölümünde sınırlı
- Göğsün orta bölümünü kapsayan geniş
- Alt göğüs kafesine uzanan
- Sağ veya solda daha belirgin asimetrik
- Sternum rotasyonunun eşlik ettiği
- Alt kaburga kenarlarında dışa açılmanın bulunduğu
Pectus Excavatum Neden Olur?
Pectus excavatumun kesin oluşum mekanizması her hastada belirlenemez.
Deformitenin, sternum ile kaburgaları birbirine bağlayan kıkırdak yapıların büyüme ve gelişim biçimiyle ilişkili olduğu düşünülür.
Göğüs kafesi büyürken sternum, kaburgalar ve kaburga kıkırdaklarının gelişimindeki yapısal farklılıklar ön göğüs duvarının içe doğru şekillenmesine katkıda bulunabilir.
Pectus excavatum gelişimsel bir göğüs duvarı farklılığıdır.
Yanlış yatış pozisyonu, ağır okul çantası taşımak, spor yapmak veya yapmamak, yetersiz beslenme ya da çocuğun veya ailesinin yaptığı bir davranış pectus excavatumun doğrudan nedeni değildir.
Kötü duruş da deformiteyi oluşturmaz. Ancak omuzların öne kapanması ve sırtın yuvarlaklaşması mevcut göğüs çöküklüğünü daha belirgin gösterebilir.
Pectus Excavatum Kalıtsal mıdır?
Pectus excavatum aynı ailede birden fazla kişide görülebilir.
Aile üyelerinde:
Bu durum genetik yatkınlığın bazı hastalarda rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Ancak ailede başka bir kişide göğüs deformitesi bulunmaması pectus excavatum gelişmeyeceği anlamına gelmez. Aynı ailede deformitenin tipi ve şiddeti de farklı olabilir.
Aile üyelerinde:
- Pectus excavatum
- Pectus carinatum
- Göğüs kafesi asimetrileri
- Skolyoz
- Eklem gevşekliği
- Bazı bağ dokusu hastalıkları
Bu durum genetik yatkınlığın bazı hastalarda rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Ancak ailede başka bir kişide göğüs deformitesi bulunmaması pectus excavatum gelişmeyeceği anlamına gelmez. Aynı ailede deformitenin tipi ve şiddeti de farklı olabilir.
Pectus Excavatum Ne Zaman Belirginleşir?
Pectus excavatum doğumdan itibaren mevcut olabilir.
Bazı çocuklarda erken yaşta fark edilirken bazı kişilerde göğüs kafesi büyüyene kadar belirgin olmayabilir.
Deformite özellikle ergenlik dönemindeki hızlı büyüme sırasında daha derin veya belirgin hâle gelebilir.
Bu dönemde:
- Göğüs çöküklüğü artabilir
- Sternum rotasyonu belirginleşebilir
- Sağ ve sol taraf arasındaki asimetri artabilir
- Alt kaburga kenarları dışa doğru açılabilir
- Omuzlar öne kapanabilir
- Duruş değişiklikleri belirginleşebilir
- Egzersiz yakınmaları ortaya çıkabilir
- Beden algısı üzerindeki etkilenme artabilir
Pectus Excavatum Belirtileri Nelerdir?
Bazı kişilerde pectus excavatum herhangi bir fiziksel yakınmaya neden olmaz.
Belirtiler deformitenin yapısına, kalbin konumuna, göğüs kafesinin genişliğine, yaşa ve fiziksel aktivite düzeyine göre değişebilir.
Olası yakınmalar arasında:
- Egzersiz sırasında nefes darlığı
- Yaşıtlara göre daha erken yorulma
- Egzersiz kapasitesinde azalma
- Koşu veya merdiven çıkmada zorlanma
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi
- Çarpıntı
- Kalp atışlarını belirgin hissetme
- Baş dönmesi
- Derin nefes alma güçlüğü hissi
- Dayanıklılık gerektiren aktivitelerde performans azalması
- Duruş bozukluğu
- Sırt, boyun veya omuz ağrıları
Pectus Excavatum Kalbi Etkileyebilir mi?
İleri pectus excavatumda sternum kalbin bulunduğu alana doğru yer değiştirebilir.
Kalp sola doğru itilmiş veya dönmüş görünebilir. Bazı anatomik yapılarda özellikle kalbin sağ tarafındaki bölümler sternum ile omurga arasında baskıya maruz kalabilir.
Bu anatomik değişiklik bazı hastalarda özellikle egzersiz sırasında kalbin dolumunu veya atım hacmini etkileyebilir.
Buna bağlı olarak:
- Egzersiz kapasitesinde azalma
- Çabuk yorulma
- Çarpıntı
- Baş dönmesi
- Göğüs rahatsızlığı

Pectus Excavatum Egzersiz Kapasitesini Etkiler mi?
Pectus excavatum bazı kişilerde özellikle yoğun fiziksel aktivite sırasında egzersiz kapasitesini etkileyebilir.
Kişi günlük yaşamda herhangi bir sorun yaşamazken:
- Koşu
- Yüzme
- Bisiklet
- Futbol
- Merdiven çıkma
- Dayanıklılık sporları
Pectus Excavatum Duruşu Etkiler mi?
Pectus excavatumu bulunan bazı kişilerde:
- Omuzların öne kapanması
- Sırtın yuvarlaklaşması
- Başın öne doğru taşınması
- Kürek kemiği çevresinde kas dengesizliği
Pectus Excavatumun Psikolojik Etkileri Olabilir mi?
Pectus excavatum sıklıkla beden algısının geliştiği çocukluk ve ergenlik döneminde belirginleşir.
Bazı kişiler göğüs görünümünden çok az etkilenirken bazı kişilerde belirgin psikososyal sorunlar ortaya çıkabilir.
Kişi:
- Başkalarının yanında üstünü değiştirmekten kaçınabilir
- Yüzme etkinliklerine katılmak istemeyebilir
- Plaj veya havuz ortamlarından uzak durabilir
- Dar kıyafetlerden kaçınabilir
- Spor salonuna gitmek istemeyebilir
- Fotoğraflarda göğsünü gizlemeye çalışabilir
- Sosyal veya romantik ilişkilerde kaygı yaşayabilir
- Sosyal ortamlardan geri çekilebilir
Pectus Excavatum ile Birlikte Görülebilen Durumlar
Pectus excavatum tek başına bulunabilir.
Bazı kişilerde ise:
- Skolyoz
- Kifoz
- Omuz asimetrisi
- Eklem gevşekliği
- Marfan sendromu
- Ehlers-Danlos sendromu
- Bazı doğuştan kalp hastalıkları
- Bazı kalp kapağı veya aort yapısı değişiklikleri
Pectus Excavatum ve Skolyoz
Pectus excavatum ile skolyoz birbirinden farklı yapısal durumlardır ancak aynı kişide birlikte bulunabilirler.
Özellikle sternum rotasyonunun belirgin olduğu asimetrik deformitelerde omuz ve gövde asimetrisi daha fazla fark edilebilir.
Muayenede:
- Omuz seviyeleri
- Kürek kemikleri
- Omurga
- Gövde rotasyonu
- Göğüs kafesinin sağ ve sol tarafı
Pectus Excavatum Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı çoğunlukla tıbbi öykü ve fizik muayene ile konulur.
Muayenede:
- Çöküklüğün yeri
- En derin bölge
- Deformitenin genişliği
- Simetri
- Sternum rotasyonu
- Alt kaburga kenarlarındaki açılma
- Göğüs duvarının esnekliği
- Solunum sırasında göğüs hareketleri
- Omuz ve sırt duruşu
- Skolyoz bulguları
- Önceki ameliyat veya girişim izleri
Pectus Excavatumda Hangi Testler Kullanılabilir?
İncelemeler hastanın belirtilerine, deformitenin yapısına ve planlanan tedaviye göre seçilir.
Gerekli durumlarda:
Cerrahi karar tek bir görüntüleme veya test sonucuna göre verilmez.
- Göğüs röntgeni
- Bilgisayarlı tomografi
- Manyetik rezonans görüntüleme
- Elektrokardiyografi
- Ekokardiyografi
- Solunum fonksiyon testleri
- Kardiyopulmoner egzersiz testi
- Üç boyutlu yüzey taraması
- Standart fotoğraf değerlendirmesi
Cerrahi karar tek bir görüntüleme veya test sonucuna göre verilmez.
Bilgisayarlı Tomografi Ne Gösterir?
Bilgisayarlı tomografi göğüs kafesinin kesitsel anatomisini ayrıntılı biçimde gösterebilir.
Gerekli durumlarda:
Bilgisayarlı tomografi iyonlaştırıcı radyasyon içerdiğinden özellikle çocuk ve gençlerde yalnızca klinik olarak gerekli olduğunda kullanılmalıdır.
- Çöküklüğün derinliği
- Göğüs kafesinin en dar bölgesi
- Sternum rotasyonu
- Kalbin konumu
- Kalp üzerindeki anatomik baskı
- Göğüs kafesi asimetrisi
- Haller indeksi
- Düzeltme indeksi
- Cerrahi planlamayı etkileyen anatomik özellikler
Bilgisayarlı tomografi iyonlaştırıcı radyasyon içerdiğinden özellikle çocuk ve gençlerde yalnızca klinik olarak gerekli olduğunda kullanılmalıdır.
Manyetik Rezonans Görüntüleme Kullanılabilir mi?
Manyetik rezonans görüntüleme iyonlaştırıcı radyasyon kullanmadan göğüs ve kalp yapılarının değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
MR ile:
Ancak MR çekimi tomografiye göre daha uzun sürebilir ve bazı hastalarda uygulanması daha güç olabilir. Görüntüleme yöntemi hastanın yaşı, klinik ihtiyaç ve değerlendirilmek istenen yapıya göre seçilir.
- Göğüs kafesi anatomisi
- Kalbin konumu
- Bazı kalp boşlukları üzerindeki baskı
- Kardiyak fonksiyon
- Belirli kan akımı özellikleri
Ancak MR çekimi tomografiye göre daha uzun sürebilir ve bazı hastalarda uygulanması daha güç olabilir. Görüntüleme yöntemi hastanın yaşı, klinik ihtiyaç ve değerlendirilmek istenen yapıya göre seçilir.
Haller İndeksi Nedir?
Haller indeksi, pectus excavatumun görüntüleme üzerinden değerlendirilmesinde kullanılan ölçümlerden biridir.
Göğüs kafesinin en geniş yatay çapının sternum ile omurga arasındaki en kısa ön-arka mesafeye bölünmesiyle hesaplanır.
Sternum omurgaya yaklaştıkça oran yükselir.
Yaklaşık 3,25 ve üzerindeki değerler, tarihsel olarak ileri deformitenin değerlendirilmesinde sık kullanılan eşiklerden biri olmuştur.
Ancak Haller indeksi tek başına ameliyat gerekliliğini göstermez.
Aynı Haller indeksine sahip iki kişide:
Bu nedenle Haller indeksi klinik değerlendirmedeki birçok veriden yalnızca biridir.
- Göğüs kafesinin genel yapısı
- Asimetri
- Kalbin konumu
- Kardiyak baskı
- Fiziksel belirtiler
- Egzersiz kapasitesi
- Psikososyal etkilenme
Bu nedenle Haller indeksi klinik değerlendirmedeki birçok veriden yalnızca biridir.

Düzeltme İndeksi Nedir?
Düzeltme indeksi, sternumun normal ön-arka konuma yaklaşması için gereken düzeltme miktarını yüzdesel olarak ifade eden görüntüleme ölçümlerinden biridir. Bazı göğüs kafesi yapılarında Haller indeksine ek bilgi sağlayabilir. Düzeltme indeksi de tek başına cerrahi karar vermek için kullanılmaz. Görüntüleme sonuçları fizik muayene, belirtiler, kardiyak değerlendirme, egzersiz kapasitesi ve deformitenin zaman içindeki seyriyle birlikte yorumlanır.Ekokardiyografi Neden Yapılır?
Ekokardiyografi kalbin yapısını ve çalışma biçimini ses dalgalarıyla değerlendirir. Aşağıdaki durumlarda kullanılabilir:- Çarpıntı
- Egzersiz sırasında göğüs ağrısı
- Baş dönmesi veya bayılma
- Kalp üfürümü
- Kardiyak baskı şüphesi
- Bağ dokusu hastalığı şüphesi
- Cerrahi öncesi değerlendirme
Solunum Fonksiyon Testleri
Solunum fonksiyon testleri akciğerlerin hava akımı ve solunum kapasitesi hakkında bilgi verir. Özellikle nefes darlığı veya egzersiz yakınmaları bulunan hastalarda kullanılabilir. Pectus excavatumu bulunan birçok kişide dinlenme sırasında yapılan solunum fonksiyon testleri normal olabilir. Testler ayrıca astım veya başka bir solunum hastalığının ayırt edilmesinde yardımcı olabilir.Kardiyopulmoner Egzersiz Testi Nedir?
Kardiyopulmoner egzersiz testi, kontrollü fiziksel aktivite sırasında kalp, akciğer ve dolaşım sisteminin birlikte verdiği yanıtı değerlendirir. Test sırasında:- Oksijen tüketimi
- Karbondioksit üretimi
- Kalp hızı
- Solunum yanıtı
- İş yükü
- Egzersiz süresi
- Belirtilerin ortaya çıkması
Pectus Excavatumun Şiddeti Nasıl Değerlendirilir?
Şiddet değerlendirmesinde yalnızca çöküklüğün dışarıdan ne kadar derin göründüğüne bakılmaz. Değerlendirmede:- Çöküklüğün derinliği ve genişliği
- Simetri
- Sternum rotasyonu
- Haller ve düzeltme indeksleri
- Kalbin konumu ve olası baskı
- Solunum fonksiyonları
- Egzersiz kapasitesi
- Fiziksel belirtiler
- Deformitenin ilerlemesi
- Postür
- Psikososyal etkilenme
- Yaş ve büyüme durumu
Pectus Excavatum Zamanla İlerler mi?
Pectus excavatum özellikle hızlı büyüme döneminde daha belirgin hâle gelebilir. Çocuklukta hafif olan bir çöküklük ergenlik sırasında derinleşebilir veya daha asimetrik bir görünüm kazanabilir. İlerlemenin hızı kişiler arasında farklıdır. Takip sırasında:- Göğüs görünümü
- Simetri
- Büyüme
- Fiziksel belirtiler
- Egzersiz kapasitesi
- Duruş
- Skolyoz
- Psikososyal etkilenme
Her Pectus Excavatum Tedavi Edilmeli midir?
Hayır. Hafif, ilerlemeyen ve kişinin fiziksel veya psikososyal yaşamını belirgin biçimde etkilemeyen deformiteler takip edilebilir. Tedavi değerlendirmesi:- Deformitenin ilerlemesi
- Egzersiz kapasitesinde azalma
- Kalp veya akciğer üzerinde anlamlı etkilenme
- Tekrarlayan göğüs yakınmaları
- Belirgin duruş sorunları
- Günlük yaşam veya sosyal aktivitelerin etkilenmesi
- Önemli beden algısı sorunları
Egzersiz Pectus Excavatumu Düzeltir mi?
Egzersiz pectus excavatumun yapısal nedenini ortadan kaldırmaz. Ancak uygun programlar:- Duruşu iyileştirebilir
- Omuzları daha dengeli bir konuma getirebilir
- Sırt ve omuz kaslarını güçlendirebilir
- Göğüs kaslarının esnekliğini artırabilir
- Solunum kontrolünü destekleyebilir
- Genel fiziksel kondisyonu geliştirebilir
Pectus Excavatumda Fizyoterapinin Rolü
Fizyoterapi özellikle:- Omuzların öne kapanması
- Kambur duruş
- Sırt kaslarında güçsüzlük
- Göğüs kafesi hareketlerinde azalma
- Solunum kontrolü
- Ameliyat öncesi fiziksel hazırlık
- Ameliyat sonrası hareketin geri kazanılması
- Postür egzersizleri
- Sırt ve omuz güçlendirme
- Göğüs kaslarını esnetme
- Diyafram solunumu
- Göğüs kafesi hareket egzersizleri
- Genel kondisyon çalışmaları
Vakum Çanı Nedir?
Vakum çanı, pectus excavatumdaki çökük bölgenin üzerine yerleştirilen ve negatif basınç oluşturarak sternum ile ön göğüs duvarını öne doğru kaldırmayı amaçlayan cerrahi dışı bir cihazdır. Cihaz göğse yerleştirildikten sonra içerisindeki hava kontrollü şekilde azaltılır. Oluşturulan negatif basınç ön göğüs duvarının öne doğru hareket etmesine neden olabilir. Vakum çanı tedavisi genellikle düzenli ve uzun süreli kullanım gerektirir. Tedaviye verilen yanıt:- Yaş
- Göğüs duvarının esnekliği
- Çöküklüğün derinliği
- Deformitenin simetrisi
- Kullanım düzeni
- Toplam tedavi süresi
Vakum Çanı Kimler İçin Uygun Olabilir?
Vakum çanı özellikle:- Göğüs duvarı esnek
- Hafif veya orta dereceli deformitesi bulunan
- Çöküklüğü nispeten simetrik
- Düzenli cihaz kullanımına uyum sağlayabilecek
Vakum Çanı Nasıl Kullanılır?
Vakum çanı için bütün hastalara uygulanabilecek tek bir evrensel kullanım programı bulunmaz. Kullanım süresi ve negatif basınç:- Yaşa
- Göğüs duvarının esnekliğine
- Cihaz tipine
- Deformitenin yapısına
- Cilt toleransına
- Klinik yanıta
Vakum Çanının Yan Etkileri Nelerdir?
Vakum çanı sırasında veya sonrasında:- Ciltte kızarıklık
- Morarma
- Küçük damarların belirginleşmesi
- Hassasiyet
- Geçici şişlik
- Göğüs rahatsızlığı
- Uyuşma
- Baş dönmesi
Vakum Çanı Kalıcı Düzelme Sağlar mı?
Vakum çanı uygulandığında sternum geçici olarak öne doğru hareket edebilir. Cihaz çıkarıldıktan hemen sonra görülen bu değişiklik kalıcı yeniden şekillenme anlamına gelmez. Kalıcı veya uzun süreli değişiklik için düzenli ve uzun dönem kullanım gerekebilir. Seçilmiş hastalarda belirgin düzelme sağlanabilir. Ancak:- Tam düzelme
- Kusursuz simetri
- Belirli bir tedavi süresi
- Tekrar gelişmemesi
- Daha sonra cerrahi gerekmemesi
Pectus Excavatumda Ameliyat Ne Zaman Değerlendirilir?
Cerrahi karar yalnızca göğüs görünümüne veya Haller indeksine göre verilmez. Cerrahi tedavi seçilmiş hastalarda:- İlerleyici deformite
- Belirgin ve deformiteyle ilişkili fiziksel yakınmalar
- Görüntülemede anlamlı kardiyak baskı
- Kardiyopulmoner işlevde etkilenme
- Egzersiz kapasitesinde belirgin azalma
- Günlük yaşamın önemli ölçüde etkilenmesi
- Ciddi ve kalıcı psikososyal etkilenme
- Cerrahi dışı yöntemlerin uygun olmaması veya yeterli sonuç vermemesi
Pectus Excavatum Ameliyatı İçin Uygun Yaş Nedir?
Her hasta için geçerli tek bir ideal ameliyat yaşı bulunmaz. Zamanlama:- Deformitenin tipi ve şiddeti
- İlerleme durumu
- Göğüs duvarının esnekliği
- Fiziksel belirtiler
- Kardiyopulmoner etkilenme
- Psikososyal durum
- Büyümenin devam edip etmediği
- Planlanan cerrahi teknik
Erişkinlerde Pectus Excavatum Ameliyatı Yapılabilir mi?
Evet. Pectus excavatum yalnızca çocuklarda veya ergenlerde tedavi edilen bir durum değildir. Erişkinlerde de cerrahi düzeltme yapılabilir. Ancak göğüs duvarının daha sert olması nedeniyle:- Düzeltme için daha fazla kuvvet gerekebilir
- Birden fazla bar kullanılabilir
- Ağrı yönetimi farklılaşabilir
- İyileşme süreci daha uzun olabilir
- Cerrahi planlama daha ayrıntılı olabilir
- Yaş tek başına cerrahiye engel değildir.
Nuss Ameliyatı Nedir?
Nuss ameliyatı, pectus excavatumun minimal invaziv cerrahi yöntemle düzeltilmesini amaçlayan bir tekniktir. Göğsün yan taraflarında açılan küçük kesilerden şekillendirilmiş metal bar veya barlar sternumun arkasına yerleştirilir. Bar uygun konuma getirildiğinde sternumu öne doğru destekleyerek çökük göğüs duvarının düzeltilmesine yardımcı olur. Barlar göğüs kafesinin yeni konumuna uyum sağlaması için belirli bir süre vücutta tutulur ve daha sonra ayrı bir cerrahi işlemle çıkarılır. Nuss ameliyatı küçük cilt kesileriyle uygulanır ancak sternumun arkasından metal bar geçirilmesi nedeniyle önemli anatomik yapılarla yakın ilişkili büyük bir göğüs duvarı düzeltme işlemidir.Nuss Ameliyatı Nasıl Yapılır?
İşlem genel anestezi altında gerçekleştirilir. Cerrahi teknik hastanın anatomisine göre değişebilmekle birlikte:- Göğsün yan taraflarında kesiler oluşturulması
- Torakoskopik kamera ile göğüs boşluğunun görüntülenmesi
- Sternum arkasında güvenli geçiş alanının hazırlanması
- Metal barın göğüs şekline göre hazırlanması
- Barın sternumun arkasından geçirilmesi
- Barın uygun konuma çevrilerek sternumun kaldırılması
- Barın göğüs duvarına sabitlenmesi
- Gerekirse ek barların yerleştirilmesi
- Göğüs boşluğu ve bar konumunun kontrol edilmesi
Nuss Barı Nedir?
Nuss barı hastanın göğüs kafesine göre şekillendirilen metal destek materyalidir. Bar:- Sternumu öne doğru destekler
- Düzeltilmiş göğüs şeklinin korunmasına yardımcı olur
- Göğüs duvarı yeniden şekillenirken mekanik destek sağlar
- Deformitenin genişliği, sertliği ve asimetrisine göre birden fazla bar kullanılabilir.
Nuss Barı Ne Kadar Süre Kalır?
Barların ne kadar süre vücutta tutulacağı bütün hastalarda aynı değildir. Yaş, göğüs duvarının sertliği, deformitenin yapısı, elde edilen düzeltme ve cerrahi teknik süreyi etkileyebilir. Barlar genellikle göğüs kafesinin yeni şekline uyum sağlamasına izin vermek amacıyla birkaç yıl tutulur. Bar çıkarma zamanı düzenli klinik takip sonucunda belirlenir.Bar Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır?
Nuss barının çıkarılması ayrı bir cerrahi işlemdir ve çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir. Önceki yan kesiler kullanılabilir. Bar ve sabitleme sistemleri çevresindeki dokular serbestleştirildikten sonra metal bar kontrollü biçimde çıkarılır. İlk ameliyattan daha sınırlı bir işlem olabilse de tamamen risksiz değildir. Olası komplikasyonlar:- Kanama
- Pnömotoraks
- Akciğer veya plevra yaralanması
- Enfeksiyon
- Ağrı
- Bar çevresindeki kemik veya yara dokusuna bağlı teknik güçlük
Ravitch Ameliyatı Nedir?
Ravitch yöntemi pectus excavatumun açık cerrahi yöntemle düzeltilmesine dayanır. Cerrahi sırasında deformiteye katkıda bulunan kaburga kıkırdaklarının belirli bölümleri yeniden şekillendirilebilir veya çıkarılabilir. Gerekli durumlarda sternuma düzeltici kesi uygulanabilir ve göğüs kemiği daha önde bir konuma getirilebilir. Ravitch yöntemi özellikle:- Çok sert göğüs duvarı
- İleri asimetri
- Karmaşık deformite
- Belirgin sternum rotasyonu
- Daha önce pectus ameliyatı geçirilmiş bazı hastalar
- Nuss yönteminin anatomik olarak uygun olmadığı durumlar
Nuss ve Ravitch Arasındaki Fark Nedir?
Nuss yönteminde kaburga kıkırdakları geniş ölçüde çıkarılmadan sternumun arkasına yerleştirilen bar veya barlarla göğüs kemiği öne doğru desteklenir. Ravitch yönteminde ise kaburga kıkırdakları ve gerektiğinde sternum doğrudan cerrahi olarak yeniden şekillendirilir. Nuss yöntemi genellikle daha küçük yan kesiler kullanırken Ravitch yöntemi ön göğüs duvarında daha doğrudan cerrahi müdahale gerektirir. Bir yöntemin bütün hastalar için diğerinden daha iyi olduğu söylenemez. Cerrahi yaklaşım:- Deformitenin anatomisi
- Yaş
- Göğüs duvarının esnekliği
- Asimetri
- Önceki ameliyatlar
- Hastanın diğer tıbbi özellikleri
Pectus Ameliyatı Öncesi Değerlendirme
Cerrahi öncesinde:- Deformitenin başlangıcı ve ilerlemesi
- Fiziksel belirtiler
- Egzersiz kapasitesi
- Kalp ve akciğer durumu
- Skolyoz
- Bağ dokusu hastalığı bulguları
- Önceki ameliyatlar
- Kullanılan ilaçlar
- Alerjiler
- Sigara kullanımı
- Beden algısı ve beklentiler
- Cerrahi sonrası destek koşulları
Pectus Ameliyatında Ağrı Kontrolü
Pectus excavatum cerrahisi göğüs duvarında belirgin mekanik düzeltme oluşturduğu için ameliyat sonrası ağrı tedavinin önemli bir parçasıdır. Ağrı kontrolünde merkeze ve hastaya göre:- Ağızdan veya damar yoluyla ağrı kesiciler
- Epidural analjezi
- Bölgesel sinir blokları
- Paravertebral veya erektör spina plan blokları
- İnterkostal sinir kriyoanaljezisi
Nuss Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Nuss ameliyatının küçük kesilerle yapılması işlemin risksiz olduğu anlamına gelmez. Olası komplikasyonlar arasında:- Kanama
- Pnömotoraks
- Hemotoraks
- Plevral sıvı birikimi
- Akciğer yaralanması
- Barın dönmesi veya yer değiştirmesi
- Sabitleme materyalleriyle ilgili sorunlar
- Enfeksiyon
- Uzun süren ağrı
- Sinir kaynaklı ağrı veya duyusal değişiklikler
- Metal reaksiyonu
- Atelektazi
- Akciğer enfeksiyonu
- Yara iyileşme sorunları
- Yetersiz düzeltme
- Asimetrinin devam etmesi
- Deformitenin tekrarlaması
- Yeniden cerrahi gereksinimi
- Anesteziye bağlı komplikasyonlar
Barın Yer Değiştirmesi
Nuss barı göğüs duvarına sürekli mekanik kuvvet uygular. Barın yer değiştirmesi veya dönmesi:- Yeni veya belirginleşen göğüs ağrısı
- Göğüs şeklinde değişiklik
- Yeni asimetri
- Nefes darlığı
- Barın farklı bir konumda hissedilmesi
Enfeksiyon
Enfeksiyon kesi bölgesinde, implant çevresinde veya daha derin dokularda gelişebilir. Olası belirtiler:- Ateş
- Kızarıklık
- Şişlik
- Akıntı
- Giderek artan ağrı
- Bar çevresinde hassasiyet
- Genel durum değişikliği
Metal Alerjisi veya Hassasiyeti
Metal implantlara karşı reaksiyon nadir olmakla birlikte bazı hastalarda görülebilir. Takı, saat, metal düğme veya daha önceki implantlarla temas sonrasında belirgin reaksiyon yaşayan kişilerin bu durumu cerrahi öncesinde bildirmesi önemlidir. Şüpheli durumlarda ek değerlendirme veya farklı implant materyalleri gündeme gelebilir.Pectus Ameliyatı Sonrası İyileşme
Erken dönemde:- Ağrı kontrolü
- Solunum egzersizleri
- Erken mobilizasyon
- Yürüyüş
- Akciğerlerin değerlendirilmesi
- Kesi yerlerinin takibi
- Bar konumunun kontrolü
Ameliyat Sonrası Hareket Kısıtlamaları
Erken dönemde geçici olarak:- Ağır kaldırma
- Ani gövde rotasyonu
- Yoğun itme veya çekme
- Göğse doğrudan basınç uygulayan hareketler
- Temas sporları
- Düşme riski yüksek aktiviteler
- Ağır ağırlık çalışmaları
Pectus Ameliyatından Sonra Spor
Spora dönüş aşamalı olarak planlanır. İlk aşamada yürüyüş ve hafif günlük hareketler uygulanabilir. İyileşme ilerledikçe:- Hafif kardiyo
- Duruş egzersizleri
- Kontrollü esneme
- Hafif dirençli güçlendirme
Ameliyat Sonrası Duruş ve Fizyoterapi
Cerrahi ile sternumun konumu değiştirilebilir ancak uzun süredir devam eden postür alışkanlıkları kendiliğinden tamamen düzelmeyebilir. Ameliyat sonrasında uygun dönemde:- Omuz ve sırt kaslarının güçlendirilmesi
- Göğüs kaslarının esnetilmesi
- Duruş çalışmaları
- Diyafram solunumu
- Göğüs kafesi hareket egzersizleri
- Genel kondisyon çalışmaları
İşe veya Okula Dönüş
Okula veya işe dönüş süresi kişiler arasında farklılık gösterir. Süreyi:- Cerrahi yöntem
- Ağrı düzeyi
- Kullanılan bar sayısı
- Yapılan işin fiziksel yükü
- Ulaşım koşulları
- İyileşme durumu
- Komplikasyon gelişip gelişmemesi
Ameliyat Sonrasında Hangi Belirtiler Değerlendirilmelidir?
Ameliyat sonrasında:- Ani veya giderek artan göğüs ağrısı
- Belirgin nefes darlığı
- Bayılma
- Yüksek ateş
- Kesi yerinden akıntı
- Göğüs şeklinde ani değişiklik
- Barın hareket ettiğinin düşünülmesi
- Yeni gelişen belirgin asimetri
- Kontrol edilemeyen ağrı
- Göğse ciddi darbe alınması
Pectus Excavatum Tedaviden Sonra Tekrarlayabilir mi?
Vakum çanı veya cerrahi tedaviden sonra deformitenin yeniden belirginleşme olasılığı vardır. Tekrarlama riskini:- Büyümenin devam etmesi
- Göğüs duvarının yapısı
- Bağ dokusu hastalıkları
- İleri asimetri
- Yetersiz düzeltme
- Barın yer değiştirmesi
- Barın uygun zamandan önce çıkarılması
- Tedaviye uyum
Ameliyat Sonrasında Göğüs Tamamen Simetrik Olur mu?
Cerrahinin amacı deformiteyi azaltmak ve göğüs duvarını daha dengeli bir yapıya getirmektir. Ancak kusursuz simetri garanti edilemez. Özellikle:- Sternum rotasyonu
- Kaburga asimetrisi
- Skolyoz
- Kas gelişimi farklılıkları
- Önceki ameliyatlar
- Karmaşık göğüs duvarı anatomisi
Pectus Excavatum Ameliyatı Kesin Çözüm müdür?
Cerrahi tedavi uygun hastalarda göğüs duvarı şeklinde belirgin ve uzun süreli düzelme sağlayabilir. Ancak:- Tam simetri
- Bütün fiziksel belirtilerin ortadan kalkması
- Egzersiz kapasitesinin mutlaka artması
- Ağrının tamamen sona ermesi
- Beden algısıyla ilgili bütün sorunların düzelmesi
- Deformitenin hiçbir zaman tekrarlamaması
- Komplikasyon gelişmemesi
Tedavi Sonrası Takip
Takip süreci uygulanan tedaviye göre değişir. Kontrollerde:- Göğüs duvarının görünümü
- Simetri
- Deformitenin devamı veya tekrarı
- Bar konumu
- Kesi yerleri
- Ağrı
- Solunum yakınmaları
- Egzersiz kapasitesi
- Duruş
- Skolyoz
- Günlük yaşama ve spora dönüş
- Psikososyal durum
- Bar çıkarma zamanı
Ne Zaman Tıbbi Değerlendirme Gerekir?
Aşağıdaki durumlarda pectus excavatum açısından değerlendirme yapılabilir:- Göğüs çöküklüğünün hızlı biçimde artması
- Belirgin veya giderek artan asimetri
- Egzersiz sırasında nefes darlığı
- Tekrarlayan göğüs ağrısı
- Çarpıntı
- Baş dönmesi veya bayılma
- Yaşıtlara göre belirgin performans düşüşü
- Skolyoz
- Günlük yaşamı etkileyen beden algısı sorunları
- Vakum çanı veya cerrahi tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi
Pectus Excavatum Hakkında Sık Sorulan Sorular
Pectus excavatum kendiliğinden düzelir mi?
Hafif deformitelerin görünümü büyüme sırasında değişebilir ancak yapısal pectus excavatumun kendiliğinden tamamen ortadan kalkacağı varsayılmamalıdır. Bazı çocuklarda deformite özellikle ergenlik dönemindeki hızlı büyümede daha belirgin hâle gelebilir.
Pectus excavatum tehlikeli midir?
Birçok kişide pectus excavatum ciddi kalp veya akciğer sorununa neden olmaz. Bununla birlikte ileri deformitelerde özellikle egzersiz sırasında kardiyopulmoner etkilenme görülebilir. Değerlendirme deformitenin görünümünden daha kapsamlı yapılmalıdır.
Haller indeksi kaç olursa ameliyat gerekir?
Tek bir Haller indeksi değeri otomatik olarak ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Yaklaşık 3,25 ve üzerindeki değerler ileri deformite değerlendirmesinde sık kullanılan ölçütlerden biri olsa da belirtiler, kalp üzerindeki baskı, egzersiz kapasitesi, deformitenin yapısı ve psikososyal etkilenme birlikte değerlendirilir.
Pectus excavatum spor yapmaya engel midir?
Birçok kişi pectus excavatum ile herhangi bir spor kısıtlaması yaşamadan fiziksel aktivite yapabilir. Egzersiz sırasında belirgin nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya performans azalması varsa bunun nedeni ayrıca değerlendirilmelidir.
Egzersiz pectus excavatumu tamamen düzeltir mi?
Egzersiz duruşu, kas gücünü ve genel kondisyonu iyileştirebilir ancak sternum ve kaburga kıkırdaklarındaki yapısal çöküklüğü tek başına tamamen düzeltmesi beklenmez.
Vakum çanı kimlerde daha etkili olabilir?
Göğüs duvarı daha esnek, deformitesi hafif veya orta dereceli ve nispeten simetrik olan genç hastalarda daha uygun sonuçlar elde edilebilir. Bununla birlikte hasta seçimi bireysel değerlendirme gerektirir.
Vakum çanı ameliyatın yerine geçer mi?
Her hasta için değil. Vakum çanı seçilmiş pectus excavatum hastalarında cerrahi dışı bir seçenek olabilir. Sert, ileri, belirgin asimetrik veya ciddi kardiyopulmoner etkilenmenin bulunduğu deformitelerde farklı tedaviler gerekebilir.
Nuss ameliyatında bar neden kullanılır?
Metal bar sternumu öne doğru destekleyerek göğüs duvarının düzeltilmiş konumda kalmasına yardımcı olur. Göğüs kafesi yeni şekline uyum sağladıktan sonra bar ayrı bir cerrahi işlemle çıkarılır.
Nuss ameliyatından sonra bar ömür boyu kalır mı?
Hayır. Bar genellikle belirli bir süre vücutta tutulur ve daha sonra çıkarılır. Kesin süre yaşa, göğüs duvarının özelliklerine ve cerrahi plana göre değişir.
Pectus excavatum ameliyattan sonra tekrarlar mı?
Tekrarlama mümkündür ancak her hastada görülmez. Büyümenin devam etmesi, deformitenin yapısı, bağ dokusu özellikleri, barın durumu ve elde edilen düzeltmenin kararlılığı riski etkileyebilir.
Sonuç
Pectus excavatum, sternum ve ön göğüs duvarının içe doğru çökük görünmesiyle karakterize gelişimsel bir göğüs duvarı deformitesidir. Hafif vakalar yalnızca göğüs görünümünde farklılığa neden olabilir. Daha ileri deformitelerde sternumun göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmesi bazı kişilerde kalbin konumunu ve kardiyopulmoner fonksiyonları etkileyebilir. Bu etkiler özellikle yoğun fiziksel aktivite sırasında daha belirgin olabilir. Pectus excavatum değerlendirmesi yalnızca dış görünüşe veya Haller indeksine dayanmaz.Fizik muayene, deformitenin anatomisi ve ilerlemesi, kardiyak değerlendirme, solunum fonksiyonları, egzersiz kapasitesi, postür ve psikososyal etkilenme birlikte ele alınır. Her pectus excavatum hastasının ameliyat edilmesi gerekmez. Hafif veya stabil deformitelerde takip, egzersiz ve fizyoterapi kullanılabilir. Göğüs duvarı esnek olan seçilmiş hastalarda vakum çanı değerlendirilebilir. Cerrahi tedavi gereken hastalarda Nuss ve Ravitch yöntemleri kullanılabilir.
Nuss yönteminde sternumun arkasına yerleştirilen metal bar veya barlar göğüs kemiğini öne doğru destekler. Ravitch yönteminde ise kaburga kıkırdakları ve gerektiğinde sternum doğrudan yeniden şekillendirilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu deformitenin anatomisine, göğüs duvarının esnekliğine, yaşa, önceki tedavilere ve hastanın diğer klinik özelliklerine göre belirlenir. Tedavinin amacı yalnızca göğsün görünümünü değiştirmek değildir. Fiziksel yakınmalar, kalp-akciğer fonksiyonları, egzersiz kapasitesi, beden algısı ve genel yaşam kalitesi birlikte değerlendirilmelidir.
Bilgilendirme Notu: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi muayene, tanı veya kişiye özel tedavi planının yerine geçmez. Pectus excavatumun değerlendirilmesi ve tedavi seçenekleri kişinin yaşı, göğüs duvarı anatomisi, fiziksel belirtileri, kardiyopulmoner bulguları ve diğer sağlık özelliklerine göre farklılık gösterebilir.

